6 DÒNG TIỀN DOANH NGHIỆP ĐANG BỊ CƠ QUAN THUẾ GIÁM SÁT ĐẶC BIỆT TỪ NĂM 2026

Quản lý thuế theo dòng tiền: Xu hướng mới doanh nghiệp không thể xem nhẹ

Trong những năm gần đây, cơ quan thuế đang chuyển mạnh sang mô hình quản lý thuế dựa trên dữ liệu và dòng tiền thực tế. Tại Hội thảo Quản lý Thuế theo Dòng Tiền diễn ra ngày 20/05 vừa qua, lãnh đạo ngành thuế cho biết việc phân tích dữ liệu giao dịch ngân hàng, hóa đơn điện tử và các hệ thống liên thông đang giúp cơ quan quản lý nhanh chóng phát hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường.

Nói cách khác, dòng tiền đi đến đâu, nghĩa vụ thuế sẽ được theo dõi đến đó.

Dưới đây là 6 nhóm giao dịch đang được cơ quan thuế đặc biệt quan tâm.

1. Vay mượn nội bộ với lãi suất bất thường

Các khoản vay giữa công ty mẹ và công ty con, hoặc giữa các bên liên kết với lãi suất bằng 0 hoặc cao bất thường nhằm điều chỉnh chi phí, giảm lợi nhuận chịu thuế đang nằm trong nhóm bị rà soát trọng điểm.

2. Hợp đồng hợp tác kinh doanh nhằm dịch chuyển lợi nhuận

Một số doanh nghiệp sử dụng mô hình hợp tác kinh doanh để chuyển lợi nhuận sang đơn vị đang được ưu đãi thuế hoặc đang lỗ nhằm giảm nghĩa vụ thuế. Đây là hình thức dễ bị cơ quan thuế phân tích và đối chiếu.

3. Mua bán nội bộ không theo giá thị trường

Các giao dịch giữa các bên liên kết với mức giá không phản ánh giá trị thực tế nhằm tăng chi phí hoặc giảm doanh thu đều có nguy cơ bị điều chỉnh khi thanh tra thuế.

4. Tạm ứng, chi hộ hoặc tài trợ không đầy đủ hồ sơ

Các khoản giám đốc tạm ứng kéo dài, nhân viên không hoàn ứng đúng quy định hoặc các khoản chi tài trợ không đủ chứng từ hợp lệ đều có thể trở thành rủi ro thuế cho doanh nghiệp.

5. Bán hàng nhưng không kê khai đầy đủ doanh thu

Trong thời đại số hóa, dữ liệu từ sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển, ngân hàng và hóa đơn điện tử đã được kết nối. Việc bỏ sót doanh thu hoặc kê khai không đầy đủ ngày càng khó che giấu.

6. Nhận tiền khách hàng nhưng không xuất hóa đơn

Đây là một trong những trường hợp dễ bị phát hiện nhất. Hệ thống hiện nay có khả năng đối chiếu dòng tiền nhận từ khách hàng với dữ liệu hóa đơn điện tử phát hành. Những khoản tiền không có hóa đơn tương ứng sẽ nhanh chóng được đưa vào diện kiểm tra.

Doanh nghiệp cần làm gì ngay từ bây giờ?

Nhiều doanh nghiệp vẫn có tâm lý: "Làm như vậy nhiều năm rồi nhưng chưa thấy cơ quan thuế kiểm tra".

Tuy nhiên, việc chưa bị thanh tra không đồng nghĩa với việc giao dịch đó an toàn. Cơ quan thuế hiện đang thu thập, lưu trữ và phân tích dữ liệu tự động trên diện rộng. Khi dữ liệu đã đầy đủ, việc rà soát và xử lý có thể được thực hiện đồng thời đối với nhiều năm trước đó.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần:

• Rà soát lại toàn bộ giao dịch nội bộ và giao dịch liên kết.
• Đối chiếu dòng tiền với hóa đơn, hợp đồng và chứng từ kế toán.
• Chuẩn hóa quy trình tạm ứng, hoàn ứng và thanh toán.
• Thực hiện kiểm tra hồ sơ thuế định kỳ.
• Số hóa chứng từ và lưu trữ dữ liệu đầy đủ.
• Cập nhật kịp thời các quy định mới về quản lý thuế.

Kết luận

Thời kỳ quản lý thuế theo kinh nghiệm đang dần khép lại. Thay vào đó là thời kỳ quản lý thuế bằng dữ liệu, dòng tiền và công nghệ.

Muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống tài chính – kế toán minh bạch, kiểm soát tốt dòng tiền và chủ động rà soát các rủi ro thuế trước khi cơ quan quản lý phát hiện.

Sự minh bạch hôm nay chính là nền tảng cho sự an toàn và tăng trưởng của doanh nghiệp trong tương lai.